Güvenilir Yapay Zeka Çerçevesi

Etik Yönetişim

"Teknoloji ancak insani değerlerle yönetildiğinde ilerlemedir. İMÜ bünyesindeki tüm YZ süreçleri evrensel etik ilkelerle teminat altına alınmıştır."

Yapay Zeka Etiği:
Bir Değerler Devrimi

Yükseköğretimde araştırma ve eğitim paradigmalarını kökten değiştiren Üretken Yapay Zeka (YZ) teknolojileri, sunduğu fırsatların yanı sıra benzeri görülmemiş etik sorumlulukları da beraberinde getirmektedir.

Bu beyanname; Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından yayımlanan "Bilimsel Araştırma ve Yayın Faaliyetlerinde Üretken Yapay Zeka Kullanımına Dair Etik Rehber" (Mayıs 2024) başta olmak üzere; Avrupa Komisyonu, UNESCO ve OECD tarafından belirlenen evrensel etik çerçeve temel alınarak hazırlanmıştır. Amacımız, algoritmaların "kara kutu" olmaktan çıkarılıp, şeffaf, hesap verebilir ve adil sistemler olarak insanlığın hizmetine sunulmasıdır.

Güvenilir YZ'nin 3 Sac Ayağı

01
Hukuki Uyumluluk

KVKK, AI Act (AB) ve ilgili mevzuata tam uyum.

02
Etik İlkeler

Temel insan haklarına, akademik dürüstlüğe ve YÖK etik ilkelerine sadakat.

03
Teknik Sağlamlık

Hatalara karşı dirençli, güvenli ve denetlenebilir sistem kullanımı.

Kaynak: İMÜ Etik Yönetişim Çerçevesi

6 Temel Etik İlke

Akademik çalışmalarımızda aşağıdaki 6 Temel İlkeyi "Özen Yükümlülüğü" kapsamında uygularız:

01. İnsan Özerkliği

YZ sistemlerini otonom bir yazar değil, insan zekasını destekleyen bir "taslak üreticisi" olarak kullanırız. Nihai metin onayında son söz hakkı insandadır.

02. Şeffaflık

"Açıklanamayan teknoloji, denetlenemeyen teknolojidir." Araştırmalarda kullanılan YZ araçları, kullanım amacı ve kapsamı "Yöntem" bölümünde beyan edilir.

03. Veri Yönetişimi

Veri güvenliği garantisi olmayan, halka açık YZ modellerine (ChatGPT vb.) hassas veriler veya henüz yayınlanmamış bulgular anonimleştirilmeden yüklenmez.

04. Çeşitlilik

Algoritmik önyargıların (bias) farkındayız. Cinsiyet, ırk veya inanç bazlı ayrımcılık riski taşıyan çıktıları eleştirel süzgeçten geçiririz.

05. Bilimsel Doğruluk

YZ araçlarının "halüsinasyon" riskine karşı, üretilen her türlü veri orijinal kaynaklardan teyit edilir. Sorumluluk kullanıcıya aittir.

06. Yazarlık Sınırı

Yapay zeka bir bilimsel çalışmanın "yazarı" (Author) olamaz; ancak bir "taslak oluşturucu" (Drafter) olarak kullanılabilir.

Akademik Dürüstlük:
Taslak Üretimi ve Kürasyon

Yapay zekanın akademik yazım ve araştırma süreçlerindeki kullanımı, "Otonom Hayalet Yazarlık" (Ghost-writing) riskini de beraberinde getirir. İMU Yapay Zeka Ofisi olarak bizler, "Yapısal Destek" (Structural Aiding) yaklaşımını benimsiyoruz.

Araştırmacılar ve öğrenciler; YZ’yi dil optimizasyonu, çeviri, literatür taraması ve ideasyon amacıyla kullanabilirler. Ancak YZ tarafından üretilen taslak metinler yalnızca "ham madde" niteliğindedir. Bu çıktıları kapsamlı bir düzenleme ve doğrulama sürecinden geçirmeden kullanmak etik ihlal sayılır.

workspace_premium

İMU Etik Mührü

"Ürettiğimiz her bilgi, yapay zekanın hızıyla değil, insan vicdanının ve akademik dürüstlüğün ölçüsüyle değerlendirilir."

Gelecek, Güvenle İnşa Edilir.

Pedagoji Rehberi Araştırma Portalı